6 Dấu Hiệu Cho Thấy Bạn Đang Trong Một Mối Quan Hệ Độc Hại

Không có lớp học nào ở trường trung học dạy chúng ta cách để không trở thành một người bạn trai hay bạn gái tồi tệ. Chắc chắn rồi, chúng ta được học về sinh học tình dục, các thủ tục pháp lý của hôn nhân và có lẽ chúng ta đã đọc một vài câu chuyện tình yêu mơ hồ từ thế kỷ 19 về cách để không biến mình thành một kẻ ngốc.

Nếu không có những định hướng rõ ràng từ người lớn, những gì chúng ta có thể làm về cơ bản là thử và sai, và nếu bạn cũng giống như hầu hết mọi người, thì phần lớn là sai.

Kết quả là: một chuỗi các mối quan hệ độc hại xuất hiện khi chúng ta lóng ngóng bước qua một thế giới hẹn hò vốn đã phức tạp.

Một trong những vấn đề là rất nhiều thói quen độc hại trong mối quan hệ đã ăn sâu vào văn hóa của chúng ta. Chúng ta sùng bái tình yêu lãng mạn — cái kiểu tình yêu chóng mặt và phi lý đến mức bằng cách nào đó người ta lại thấy việc ném đĩa sứ vào tường trong một cơn mưa nước mắt có gì đó thật đáng yêu. Và chúng ta cười nhạo sự thực tế hay những xu hướng tình dục khác biệt.

Đàn ông và phụ nữ được khuyến khích xem nhẹ giá trị của nhau và coi thường các mối quan hệ lãng mạn của họ. Vì vậy, đối phương thường được xem như một thành tựu hay một giải thưởng hơn là một người để chia sẻ và hỗ trợ cảm xúc lẫn nhau.

Rất nhiều tài liệu tự lực (self-help) ngoài kia cũng chẳng giúp ích gì. Và đối với hầu hết chúng ta, bố và mẹ chắc chắn không phải là những tấm gương tốt nhất.

MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI LÀ GÌ?#

Nhiều người trong chúng ta bước vào thế giới hẹn hò mà thậm chí không biết rằng rất nhiều niềm tin của mình về các mối quan hệ ngay từ đầu đã là độc hại. Vì vậy, trước tiên hãy làm rõ thế nào là một mối quan hệ độc hại:

Một mối quan hệ độc hại xảy ra khi một hoặc cả hai người đang ưu tiên tình yêu hơn ba thành phần cốt lõi của một mối quan hệ lành mạnh: sự tôn trọng, lòng tin và sự gắn kết.

Điều này nghe có vẻ điên rồ với một số người, nhưng tình yêu không nên là lý do để ở lại trong một mối quan hệ, và đó là vì nó có thể làm lu mờ phán đoán của chúng ta trong những khía cạnh rất quan trọng khác.

Nếu bạn ưu tiên tình yêu nhận được từ một mối quan hệ hơn sự tôn trọng mà bạn được trao, bạn sẽ chấp nhận bị đối xử như một tấm thảm chùi chân. Nếu bạn ưu tiên tình yêu hơn lòng tin trong mối quan hệ, bạn sẽ dung túng cho sự dối trá và phản bội. Nếu bạn ưu tiên tình yêu hơn sự gắn kết trong mối quan hệ, bạn sẽ chấp nhận một sự tồn tại lạnh lẽo và xa cách.

Chúng ta chịu đựng những mối quan hệ tồi tệ vì đủ thứ lý do — có thể chúng ta có lòng tự trọng thấp, có thể chúng ta không đủ tỉnh táo để nhận ra điều gì đang xảy ra, có thể chúng ta không kiểm soát tốt cảm xúc của mình và vân vân. Nhưng tất cả những điều này chỉ tạo ra một mối quan hệ hời hợt, không lành mạnh về mặt tâm lý và có tiềm ẩn nguy cơ bị lạm dụng.

6 DẤU HIỆU CỦA MỘT MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI MÀ BẠN CÓ THỂ NGHĨ LÀ BÌNH THƯỜNG#

Các mối quan hệ độc hại có thể tồn tại dưới một vài hình thức khác nhau, nhưng tôi đã tìm thấy một số dấu hiệu nhận biết của các mối quan hệ tồi tệ mà nhiều người thường bỏ qua hoặc tệ hơn là nghĩ rằng chúng thực sự là dấu hiệu của một mối quan hệ lành mạnh.

Dưới đây là sáu xu hướng phổ biến nhất trong các mối quan hệ mà nhiều cặp đôi nghĩ là lành mạnh và bình thường nhưng thực chất lại là những hành vi độc hại và đang gây tổn hại cho những gì bạn trân quý.

1. BẢNG ĐIỂM MỐI QUAN HỆ#

Nó là gì?: Hiện tượng “ghi hận” là khi người bạn đang hẹn hò liên tục đổ lỗi cho bạn vì những sai lầm trong quá khứ. Nếu cả hai người trong mối quan hệ đều làm điều này, nó sẽ biến thành cái mà tôi gọi là “bảng điểm mối quan hệ”, nơi mối quan hệ rơi vào một cuộc chiến xem ai là người làm hỏng chuyện nhiều nhất qua các tháng hoặc các năm và do đó ai là người nợ người kia nhiều hơn.

Bạn đã cư xử như một kẻ khốn nạn tại tiệc sinh nhật lần thứ 28 của Cynthia vào năm 2010 và điều đó đã tiếp tục hủy hoại cuộc sống của bạn kể từ đó. Tại sao ư? Bởi vì không một tuần nào trôi qua mà bạn không bị nhắc nhở về chuyện đó. Nhưng điều đó không sao cả, vì lần bạn bắt quả tang người yêu gửi những tin nhắn tán tỉnh cho một đồng nghiệp đồng nghĩa với việc bạn có thể chỉ trích cô ấy vì sự không chung thủy được cho là của cô ấy, vì vậy coi như huề nhau đúng không?

Sai rồi.

Tại sao nó độc hại: Bảng điểm mối quan hệ là một cú đúp của sự tồi tệ. Bạn không chỉ lảng tránh vấn đề hiện tại bằng cách tập trung vào những sai lầm trước đây, mà bạn còn đang khơi dậy cảm giác tội lỗi và cay đắng từ quá khứ để thao túng đối phương khiến họ cảm thấy tồi tệ ở hiện tại.

Nếu điều này diễn ra đủ lâu, cả hai người cuối cùng sẽ dành phần lớn năng lượng của mình để cố gắng chứng minh rằng họ ít có lỗi hơn người kia, thay vì giải quyết nguyên nhân gây ra vấn đề hiện tại. Người ta dành tất cả thời gian của mình để cố gắng bớt sai hơn trong mắt nhau thay vì cố gắng đúng đắn hơn cho nhau.

Nên làm gì thay thế: Hãy giải quyết các vấn đề một cách riêng lẻ trừ khi chúng thực sự có mối liên hệ mang tính bản chất. Nếu ai đó có thói quen ngoại tình thì đó rõ ràng là một vấn đề lặp đi lặp lại. Nhưng việc cô ấy làm bạn xấu hổ vào năm 2010 và việc hôm nay cô ấy buồn bã rồi phớt lờ bạn không có điểm chung nào cả, vì vậy đừng gợi lại.

Điều quan trọng cần hiểu là bằng cách chọn ở bên người bạn đời của mình, bạn đang chọn ở bên tất cả những hành động và hành vi trước đây của họ. Nếu bạn không chấp nhận những điều đó, thì cuối cùng, bạn đang không chấp nhận đối phương. Nếu điều gì đó làm bạn bận lòng đến vậy vào một năm trước, bạn nên giải quyết nó từ một năm trước.

2. THẢ “GỢI Ý” VÀ CÁC KIỂU GÂY HẤN THỤ ĐỘNG KHÁC#

Nó là gì?: Thay vì nói thẳng và nói rõ ràng, một người lại cố gắng thúc giục người kia đi đúng hướng để tự tìm hiểu. Thay vì nói ra điều gì thực sự đang làm bạn khó chịu, bạn lại tìm những cách nhỏ nhặt và vớ vẩn để chọc tức đối phương, để rồi sau đó bạn cảm thấy có lý do chính đáng để phàn nàn với họ.

Tại sao nó độc hại: Bởi vì nó cho thấy hai bạn không thoải mái giao tiếp một cách cởi mở và rõ ràng. Một người không có lý do gì để gây hấn thụ động nếu họ cảm thấy an toàn khi bày tỏ sự tức giận hoặc bất an trong một mối quan hệ. Một người sẽ không bao giờ cảm thấy cần phải thả “gợi ý” nếu họ cảm thấy mình không bị phán xét hay chỉ trích vì sự thành thật.

Nên làm gì thay thế: Hãy bày tỏ cảm xúc và mong muốn của bạn một cách cởi mở. Và hãy nói rõ rằng người kia không nhất thiết phải chịu trách nhiệm hay có nghĩa vụ đối với những cảm xúc đó, nhưng bạn rất muốn có được sự ủng hộ của họ. Nếu họ yêu bạn, họ hầu như luôn có thể trao cho bạn sự ủng hộ đó.

3. ĐEM MỐI QUAN HỆ RA LÀM CON TIN#

Nó là gì?: Khi một người có một lời chỉ trích hoặc phàn nàn đơn giản và tống tiền người kia bằng cách đe dọa sự cam kết của toàn bộ mối quan hệ. Ví dụ, nếu ai đó cảm thấy bạn đang lạnh nhạt với họ, thay vì nói: “Anh cảm thấy dạo này em hơi lạnh nhạt”, họ lại nói: “Anh không thể hẹn hò với một người lúc nào cũng lạnh nhạt với anh như thế”.

Tại sao nó độc hại: Việc đem mối quan hệ ra làm con tinh chẳng khác nào tống tiền cảm xúc và tạo ra hàng tấn bộ phim chính kịch không cần thiết. Ngay cả một trục trặc nhỏ nhất trong dòng chảy của mối quan hệ cũng dẫn đến một cuộc khủng hoảng cam kết rõ rệt. Điều quan trọng đối với cả hai người trong một mối quan hệ là phải biết rằng những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực có thể được chia sẻ một cách an toàn mà không đe dọa đến toàn bộ tương lai của mối quan hệ. Nếu không có sự tự do để thành thật, một cặp đôi sẽ đè nén những suy nghĩ và cảm xúc thực sự của họ dẫn đến việc tạo ra một môi trường ngờ vực và thao túng.

Nên làm gì thay thế: Việc tức giận với đối phương hoặc không thích điều gì đó ở họ là chuyện bình thường — đó gọi là một con người bình thường. Nhưng hãy hiểu rằng việc cam kết với một người và việc luôn thích một người không phải là một. Bạn có thể cam kết với ai đó và không thích mọi thứ về họ. Bạn có thể mãi mãi chung thủy với ai đó nhưng thực chất lại thấy khó chịu hoặc tức giận với họ một vài lần. Ngược lại, hai người có khả năng truyền đạt những phản hồi và chỉ trích mà không phán xét hay tống tiền sẽ củng cố sự cam kết của họ dành cho nhau về lâu dài.

4. ĐỔ LỖI CHO ĐỐI PHƯƠNG VỀ CẢM XÚC CỦA CHÍNH MÌNH#

Nó là gì?: Hãy tưởng tượng bạn đang có một ngày tồi tệ và người yêu của bạn không hẳn là người cực kỳ đồng cảm hay ủng hộ bạn về chuyện đó — có thể họ đã nghe điện thoại cả ngày với những người ở chỗ làm, hoặc họ đã bị phân tâm khi bạn ôm họ. Bạn muốn nằm ườn ở nhà cùng nhau và chỉ xem một bộ phim tối nay, nhưng người yêu của bạn lại có kế hoạch ra ngoài gặp gỡ bạn bè.

Khi sự bực bội của bạn với ngày hôm đó — và phản ứng của người yêu đối với nó — tăng lên, bạn thấy mình đang đay nghiến họ vì đã quá vô tâm và tàn nhẫn với bạn. Chắc chắn rồi, bạn chưa từng yêu cầu sự hỗ trợ về mặt cảm xúc, nhưng người yêu của bạn nên tự biết một cách bản năng để làm bạn cảm thấy tốt hơn. Họ nên cúp điện thoại và hủy bỏ các kế hoạch của mình dựa trên trạng thái cảm xúc tồi tệ của bạn.

Tại sao nó độc hại: Việc đổ lỗi cho đối phương về cảm xúc của chúng ta là ích kỷ và là một ví dụ điển hình của việc duy trì kém các ranh giới cá nhân. Khi bạn đặt ra một tiền lệ rằng người yêu của bạn phải chịu trách nhiệm về cảm giác của bạn mọi lúc (và ngược lại), điều này có thể dễ dàng dẫn đến một mối quan hệ đồng phụ thuộc. Mọi thứ — ngay cả việc đọc sách hay xem TV — đều phải được thương lượng. Khi ai đó bắt đầu nổi giận, tất cả các mong muốn cá nhân đều biến mất vì bây giờ bạn phải làm cho nhau cảm thấy tốt hơn.

Vấn đề lớn nhất về xu hướng đồng phụ thuộc là chúng nuôi dưỡng sự oán hận. Chắc chắn rồi, nếu bạn gái tôi thỉnh thoảng nổi giận với tôi vì cô ấy đã có một ngày tồi tệ, cảm thấy nản lòng và cần sự chú ý, điều đó có thể hiểu được. Nhưng nếu nó trở thành một kỳ vọng rằng cuộc sống của tôi phải xoay quanh hạnh phúc cảm xúc của cô ấy mọi lúc, thì tôi sẽ sớm trở nên rất cay đắng và thậm chí thao túng cảm xúc cũng như mong muốn của cô ấy.

Nên làm gì thay thế: Hãy tự chịu trách nhiệm về cảm xúc của chính mình và ngược lại, hãy mong đợi đối phương chịu trách nhiệm về cảm xúc của họ. Có một sự khác biệt tinh tế nhưng quan trọng giữa việc ủng hộ người yêu của bạn và việc bị ràng buộc nghĩa vụ với người yêu của bạn. Bất kỳ sự hy sinh nào cũng nên được thực hiện bằng sự lựa chọn chứ không phải vì đó là điều được kỳ vọng. Ngay khi cả hai người trong một mối quan hệ trở nên có trách nhiệm với tâm trạng và những lúc sa sút của nhau, điều đó sẽ cho họ một động lực để che giấu cảm xúc thật của mình và thao túng lẫn nhau.

5. NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA SỰ GHEN TUÔNG “YÊU THƯƠNG”#

Nó là gì?: Nổi điên khi người yêu của bạn nói chuyện, chạm vào, gọi điện, nhắn tin, đi chơi hay hắt hơi ở khu vực lân cận của một người khác và sau đó trút cơn giận đó lên người yêu của bạn và cố gắng kiểm soát hành vi của họ. Điều này thường dẫn đến những hành vi điên rồ như hack vào tài khoản email của người yêu, xem qua tin nhắn của họ khi họ đang tắm, hoặc thậm chí theo dõi họ quanh thị trấn và xuất hiện đột ngột không báo trước.

Tại sao nó độc hại: Tôi rất ngạc nhiên khi một số người mô tả điều này như một kiểu thể hiện tình cảm, họ suy nghĩ một cách sai lầm rằng nếu người yêu của họ không ghen thì điều đó bằng cách nào đó có nghĩa là họ không yêu mình đủ nhiều.

Điều này hoàn toàn là điên rồ. Thay vì được yêu thương đủ nhiều, nó thực chất chỉ là sự kiểm soát và thao túng. Và bằng cách truyền đi một thông điệp về sự thiếu tin tưởng vào người kia, nó tạo ra những bộ phim chính kịch và sự bất hòa không cần thiết. Tệ nhất là nó hạ thấp giá trị của người khác. Nếu người yêu của tôi không thể tin tưởng tôi khi tôi ở cạnh những người phụ nữ hấp dẫn khác một mình, thì điều đó ngầm hiểu rằng cô ấy tin rằng tôi là một kẻ dối trá hoặc không có khả năng kiểm soát các xung động của mình. Trong cả hai trường hợp, đó là người phụ nữ tôi không muốn ở bên.

Nên làm gì thay thế: Hãy hoàn toàn tin tưởng người yêu của bạn. Đó là một ý tưởng cấp tiến, tôi biết, bởi vì một chút ghen tuông là tự nhiên. Nhưng sự ghen tuông thái quá và các hành vi kiểm soát là dấu hiệu cho thấy cảm giác không xứng đáng của chính bạn, và bạn nên học cách đối mặt với chúng chứ không phải ép buộc những người thân cận phải chịu đựng. Nếu không sửa chữa sự ghen tuông đó, bạn chỉ đang đẩy người yêu của mình ra xa hơn.

6. MUA CÁC GIẢI PHÁP CHO CÁC VẤN ĐỀ TRONG MỐI QUAN HỆ#

Nó là gì?: Bất cứ khi nào một xung đột hoặc vấn đề lớn xảy ra trong một mối quan hệ, thay vì giải quyết nó, bạn lại che đậy nó bằng sự phấn khích và những cảm xúc tốt đẹp đi kèm với việc mua một thứ gì đó tốt đẹp hoặc đi du lịch ở một nơi nào đó.

(Hoặc tệ hơn — như việc kết hôn.)

Bố mẹ tôi là những chuyên gia về việc này. Và nó đã đưa họ đi rất xa: một cuộc ly hôn lớn và béo bở cùng 15 năm hầu như không nói chuyện với nhau kể từ đó. Cả hai người họ kể từ đó đã độc lập nói với tôi rằng đây là vấn đề chính trong cuộc hôn nhân của họ: liên tục che đậy các vấn đề thực sự của họ bằng những niềm vui hời hợt.

Tại sao nó độc hại: Việc mua đồ không chỉ quét vấn đề thực sự xuống dưới tấm thảm (nơi nó sẽ luôn tái xuất hiện và thậm chí còn tồi tệ hơn vào lần tới), mà nó còn tạo ra một tiền lệ không lành mạnh trong mối quan hệ. Đây không phải là một vấn đề cụ thể của riêng giới tính nào, nhưng tôi sẽ sử dụng tình huống giới tính “truyền thống” làm ví dụ. Hãy tưởng tượng rằng bất cứ khi nào một người phụ nữ nổi giận với bạn trai/chồng của mình, người đàn ông sẽ “giải quyết” vấn đề bằng cách mua cho người phụ nữ một món quà hoặc đưa cô ấy đến một nhà hàng sang trọng. Điều này không chỉ tạo cho người phụ nữ một động lực vô thức để tìm thêm lý do để buồn bực với người đàn ông, mà nó còn khiến người đàn ông hoàn toàn không có động lực để thực sự chịu trách nhiệm về các vấn đề trong mối quan hệ. Kết quả của tất cả những điều này là gì? Một người chồng vô tâm cảm thấy mình giống như một chiếc ATM và một người phụ nữ cay đắng không ngớt cảm thấy mình không được lắng nghe.

Nên làm gì thay thế: Hãy đối mặt với vấn đề. Lòng tin đã bị phá vỡ? Hãy nói về những gì cần thiết để xây dựng lại nó. Ai đó cảm thấy bị phớt lờ hoặc không được trân trọng? Hãy nói về các cách để khôi phục lại những cảm xúc trân trọng đó. Hãy giao tiếp!

Không có gì sai khi làm những điều tốt đẹp cho người quan trọng của mình sau một cuộc cãi vã để thể hiện sự gắn kết, hối hận hoặc để khẳng định lại sự cam kết. Nhưng người ta không bao giờ nên sử dụng những món quà hay những thứ xa xỉ để thay thế cho việc giải quyết các vấn đề cảm xúc tiềm ẩn. Quà tặng và các chuyến du lịch được gọi là những thứ xa xỉ vì một lý do — bạn chỉ có thể tận hưởng chúng khi mọi thứ khác đã tốt đẹp rồi. Nếu bạn sử dụng chúng để che đậy các vấn đề của mình, thì bạn sẽ thấy mình có một vấn đề lớn hơn nhiều ở phía sau.

CÁCH BIẾN MỘT MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI THÀNH MỘT MỐI QUAN HỆ LÀNH MẠNH#

Hãy nhớ rằng một mối quan hệ độc hại là mối quan hệ mà tình yêu được ưu tiên hơn mọi thứ khác, bao gồm cả sự tôn trọng, lòng tin và sự gắn kết dành cho nhau. Nó không chỉ là một “giai đoạn khó khăn” — nó là một mô hình hành vi xấu lặp đi lặp lại, lâu dài từ một hoặc cả hai phía. Vậy làm thế nào để bạn thay đổi những mô hình này trong một mối quan hệ?

Con đường từ một mối quan hệ độc hại đến một mối quan hệ lành mạnh không phải là một con đường dễ dàng. Tôi sẽ thành thật: hầu hết mọi người sẽ không thể làm được. NHƯNG — có một cơ hội để mọi thứ có thể thay đổi tốt hơn. Bạn có rất nhiều việc phải làm, nhưng nếu bạn có thể làm được ba điều sau đây, bạn có cơ hội để làm cho nó hoạt động:

1. CẢ HAI đối tác đều sẵn sàng thay đổi. Nghe có vẻ khá rõ ràng, nhưng nếu một trong hai bạn không nghiêm túc về việc làm cho mối quan hệ tốt hơn, thì đó chính là câu trả lời của bạn. Mặt khác, nếu cả hai bạn đều bày tỏ sự sẵn lòng thực sự để giải quyết mọi chuyện, bạn có thể tiếp tục…
2. CẢ HAI đối tác đều nhận ra sự thiếu hụt gắn kết/lòng tin/sự tôn trọng và sẵn sàng khắc phục nó. Ngay cả khi cả hai bạn đều muốn mọi thứ tốt hơn, bạn vẫn phải thừa nhận rằng một vấn đề đang tồn tại và đồng ý về những gì cần được sửa chữa. Điều này khó hơn nghe có vẻ. Một người có thể cảm thấy như họ không được tin tưởng và vì vậy họ nghĩ đó là những gì cần được khắc phục. Người kia, tuy nhiên, không có lòng tin trong mối quan hệ vì không có sự gắn kết. Hoặc một người có thể không hoàn toàn thành thật về vấn đề là gì — họ không muốn là người nói rằng họ không tin tưởng người kia chẳng hạn. Cho dù đó là gì, bạn phải rõ ràng và thành thật về những gì đang giữ cho mối quan hệ độc hại.
3. CẢ HAI đối tác có thể giao tiếp theo một cách lành mạnh mà không đổ lỗi hay phán xét quá mức. Bạn có thể sẵn sàng giải quyết mọi chuyện, bạn thậm chí có thể cùng quan điểm về vấn đề thực sự là gì, nhưng nếu một hoặc cả hai bạn đang có ý định đổ lỗi cho người kia, điều đó sẽ không hiệu quả. Việc đó là lỗi của ai thực sự không quan trọng nếu mục tiêu là đưa mối quan hệ đi theo một hướng lành mạnh. Điều đó có nghĩa là cả hai người phải ưu tiên mối quan hệ hơn những ham muốn ích kỷ của họ để đúng hoặc để “chiến thắng”.

Một lần nữa, việc sửa chữa một mối quan hệ độc hại không phải là một việc dễ dàng, nhưng hầu hết những điều trong cuộc sống đáng làm đều không dễ dàng. Bạn cũng có thể quyết định chấm dứt mối quan hệ tại một thời điểm nào đó và điều đó không sao cả, nhưng nếu cả hai bạn đều sẵn sàng cố gắng vì nó, thì nó xứng đáng với nỗ lực và những cuộc trò chuyện khó xử và đúng vậy, thậm chí cả nỗi đau.