Thế Nào Là Đủ?

Khi tôi xuất bản cuốn Tuyên ngôn Sống Tối Giản vào tuần trước, tôi có nhắc đến khái niệm “đủ”. Đó là một trong những khái niệm quan trọng nhất trong việc đơn giản hóa cuộc sống, và trong cả việc chi tiêu tiết kiệm.

Chúng ta thường muốn nhiều hơn những gì mình đang có. Nhiều tiền hơn, nhiều đồ công nghệ hơn, nội thất tốt hơn, một ngôi nhà đẹp hơn, một chiếc xe xịn hơn, nhiều quần áo hơn, nhiều giày dép hơn, nhiều thành công hơn.

Và điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta có nhiều hơn? Chúng ta không hề thỏa mãn, bởi vì những quảng cáo mới lại xuất hiện cho dòng iPod mới, laptop mới, iPhone mới, xe hơi mới, quần áo mới. Chúng ta lại phải có bằng được những thứ đó. Thật không thể thỏa mãn nổi cơn khát “muốn nhiều hơn nữa”, bởi vì nền văn hóa của chúng ta không được thiết kế để hài lòng với những gì đang có, mà được lập trình để luôn khao khát nhiều hơn. Đó là chủ nghĩa tiêu dùng, và nó chính là tôn giáo chính thức của thế giới công nghiệp hóa này.

Nghe có vẻ hơi rao giảng giáo điều rồi, vậy nên hãy gác nó lại: hãy tự hỏi bản thân xem thế nào là đủ, bạn cần bao nhiêu để cảm thấy thỏa mãn? Tôi mạo muội cho rằng câu trả lời là chúng ta đã có đủ rồi — thậm chí có thể là nhiều hơn đủ.

Khái niệm “đủ” có nghĩa là gì? “Đủ” không có nghĩa là chỉ vừa vặn những nhu cầu nhu yếu phẩm trần trụi của cuộc sống. Bản chất của nó sẽ là thức ăn, nước uống, nơi trú ẩn và quần áo. Nó có thể là một ngôi nhà với một chiếc giường, một cái bàn, một cái ghế, một nơi để lưu trữ và chuẩn bị đồ ăn, một cái nhà vệ sinh, có thể là một phòng tắm vòi sen. Nhưng như thế thì chưa thực sự là đủ.

“Đủ” nghĩa là có đủ để sống, đủ để hạnh phúc, và đủ để phát triển mạnh mẽ. Đối với tôi, vì tôi có được niềm hạnh phúc tột cùng từ việc viết lách và làm blog, tôi sẽ cần một chiếc máy tính. Có thể tôi có thể dùng nhờ máy tính ở thư viện công cộng, nhưng dù thế nào đi nữa, “đủ” sẽ bao gồm việc có quyền tiếp cận với máy tính.

Đối với những người khác, “đủ” có thể có nghĩa là cần những công cụ như một cuốn sổ và bút, nhạc cụ, thiết bị quay video, hoặc một chiếc máy ảnh. “Đủ” cũng có nghĩa là đồ ăn vượt ra ngoài những món ăn chỉ để sinh tồn — đó là những món ăn làm chúng ta hạnh phúc, nhưng không quá nhiều đến mức trở nên dư thừa và ngốn ngấu vô độ.

“Đủ” có thể bao gồm cả xe hơi, nếu chúng thực sự cần thiết, nhưng với một số người thì không nhất thiết phải sở hữu một chiếc xe hơi, đặc biệt là nếu họ chưa có con cái và sống đủ gần những nơi họ cần đến, chẳng hạn như cửa hàng tạp hóa hoặc nơi làm việc.

“Đủ” có thể bao gồm cả việc xem đĩa DVD, nếu điều đó làm bạn hạnh phúc. Nó có thể là một chiếc iPod, nếu bạn cần nó để thấy vui vẻ.

Cách tìm ra chữ “Đủ” và áp dụng vào cuộc sống#

Hãy cân nhắc những điều sau khi suy nghĩ về khái niệm “đủ”, và cách nó vận hành trong cuộc sống của bạn:

1. Điều cốt lõi gì làm bạn hạnh phúc? Chúng là những vật chất hữu hình, hay là con người, hoặc các hoạt động? Biết được câu trả lời cho câu hỏi này có thể cho bạn cái nhìn sâu sắc về những thứ vật chất mà bạn thực sự cần vượt ngoài những nhu cầu thiết yếu, cốt để có được hạnh phúc.

2. Bạn cần gì để phát triển mạnh mẽ? Bạn không chỉ muốn tồn tại, bạn muốn phát triển rực rỡ. Bạn muốn giỏi những việc mình làm, và được làm điều mình yêu. Bạn muốn đam mê những việc mình làm, và thành công với chúng. Bạn cần gì để đạt được điều đó? Bạn cần bao nhiêu công cụ hay vật chất để phát triển?

3. Bạn cần gì để sinh tồn ở một mức độ thoải mái? Tất nhiên là bạn cần sống sót, nhưng bạn có lẽ không muốn mình phải khổ sở trong quá trình sinh tồn đó. Một chiếc giường êm ái có thể là quan trọng (mặc dù tôi đã thấy rất ổn với một chiếc đệm futon trải sàn, nên một “chiếc giường êm ái” không nhất thiết phải là một chiếc giường đắt tiền), nhưng chiếc giường đó cần thêm bao nhiêu món đồ trang trí nữa thì mới gọi là thoải mái? Bộ ga giường cần phải xịn đến mức nào? Hãy xem xét lại các tiêu chuẩn về sự thoải mái của bạn và rồi nhận ra điều gì thực sự cần thiết cho sự thoải mái đó. Đôi khi bạn sẽ nhận ra rằng chỉ cần một lượng đồ đạc tối thiểu là đã đủ cho một sự thoải mái đích thực rồi.

4. Bạn đang có những gì vượt quá những thứ cần thiết cho sự sinh tồn, thoải mái, hạnh phúc và phát triển? Hãy nhìn xung quanh bạn, và nghĩ về mọi thứ trong ngôi nhà của mình. Có bao nhiêu thứ trong số đó vượt ra ngoài khái niệm “đủ”? Bạn có thực sự cần chúng không, hay chúng đang vượt quá mức đủ?

5. Bạn đang khao khát điều gì vượt quá mức đủ — vượt xa những gì cần cho sự sinh tồn, thoải mái, hạnh phúc và phát triển? Tất cả chúng ta đều muốn những thứ mình chưa có. Chúng là gì, và chúng có thực sự cần thiết để tạo nên chữ “đủ” không? Tại sao bạn lại muốn chúng? Bạn có thể hạnh phúc, thoải mái và phát triển tốt nếu không có chúng không? Và nếu có thể, làm thế nào bạn có thể buông bỏ ham muốn đối với những thứ đó?

6. Nếu bạn không muốn sở hữu nhiều hơn mức đủ, liệu bạn có thể làm việc ít đi không? Bạn có thực sự cần tất cả số thu nhập mà bạn đang mang về không, hay phần lớn trong số đó là để chi trả cho một lối sống vượt quá mức đủ? Ví dụ, bạn có thể đang sở hữu những chiếc xe hơi đắt tiền trong khi chỉ cần một chiếc xe cũ, giá rẻ là đã đủ. Hoặc thậm chí chẳng cần xe hơi. Hoặc bạn có thể đang ở trong một ngôi nhà đắt đỏ khi nó thực sự nhiều hơn mức đủ. Hoặc những khoản nợ thẻ tín dụng từ quá nhiều chuyến du lịch, mua sắm quá tay, đi ăn tiệm quá nhiều. Nếu bạn không tiêu hết số tiền đó, và không luôn muốn nhiều hơn mức đủ, có lẽ bạn sẽ không cần nhiều thu nhập đến thế. Gần như chắc chắn ngoài kia có những người đang sống hạnh phúc và thoải mái với mức thu nhập thấp hơn của bạn.

7. Nếu làm việc ít hơn, liệu bạn có thể hạnh phúc với mức vừa đủ, và hạnh phúc hơn khi làm những việc khác? Nếu bạn không phải làm việc quá kiệt sức, bạn có thể sẽ hạnh phúc chỉ với mức vừa đủ. Và bạn có thể tận hưởng việc làm việc ít đi. Dù sao thì đó cũng là một điều đáng để suy ngẫm. Cũng hãy nghĩ về việc bạn sẽ làm gì nếu bạn không phải bận rộn làm việc kiếm tiền nữa.