Vì sao người ta lại ngoại tình?

Tôi đã trò chuyện với rất nhiều người về mối quan hệ của họ. Và rất nhiều trong số đó “lành mạnh” chẳng kém gì virus Ebola: lạnh lẽo, xa cách, thiếu vắng tình yêu và có sức tàn phá kinh khủng.

Tôi được nghe những câu chuyện về sự tan vỡ và cô đơn, về những lời dối trá, sự phản bội và cả nỗi đau. Luôn luôn là nỗi đau.

Lẽ tất yếu, những cuộc hội thoại này thường kết thúc bằng một dạng câu hỏi giống nhau: “Tại sao?”. Tại sao anh ấy/cô ấy lại làm thế với tôi? Tại sao họ không còn quan tâm nữa? Tại sao họ không chịu thay đổi?

Tolstoy từng nói rằng mọi gia đình hạnh phúc đều giống nhau, nhưng mỗi gia đình không hạnh phúc lại khổ sở theo cách riêng của nó. Tôi cho rằng điều đó đúng. Nhưng tôi tin rằng vấn đề về lòng chung thủy — tại sao người này chọn trung thành còn người kia thì không — lại khá thẳng thắn và dễ trả lời.

Hóa ra, ngoại tình không hề hiếm gặp ở cả nam giới và nữ giới. Trên thực tế, các khảo sát ước tính rằng gần 1/4 các cuộc hôn nhân từng trải qua chuyện ngoại tình tại một thời điểm nào đó. Và con số đó chỉ mới tính những người trả lời thành thực hoặc những vụ việc đã bị phát giác.

Hầu hết mọi người cũng rất khó để giữ được lý trí khi đối mặt với sự phản bội. Họ nổi điên khắp nơi và tống khứ đồ đạc của đối phương ra ngoài sân cỏ. Hoặc họ trở nên quá buồn bã và đau đớn đến mức không thể nhìn nhận tình huống một cách sáng suốt, cũng như không thấy được hàng tá dấu hiệu cảnh báo đã trải dài hàng dặm phía sau họ.

Vì vậy, hãy mổ xẻ việc này bằng logic. Tôi biết các thuật toán thì chẳng lãng mạn hay quyến rũ gì cho cam. Nhưng ngoại tình cũng đâu có quyến rũ gì. Nên thôi kệ đi, chúng ta sẽ dùng thuật toán.

Thuật toán Ngoại tình#

Thuật toán này khá đơn giản như sau:

SỰ TỰ THỎA MÃN > SỰ THÂN MẬT = NGOẠI TÌNH

Nói một cách dễ hiểu: Khi nhu cầu tự thỏa mãn của một người lớn hơn nhu cầu về sự thân mật, việc ngoại tình rất dễ xảy ra. Hãy đào sâu hơn một chút:

1. Là con người, tất cả chúng ta đều có khao khát tự nhiên được thỏa mãn bản thân. Đồ ăn ngon. Tình dục sướng. Làm ít. Ngủ nhiều. Phim ảnh, trò chơi điện tử và cả ngũ cốc ăn sáng.

2. Đồng thời, chúng ta cũng có khao khát tự nhiên về sự thân mật, muốn cảm thấy được ai đó yêu thương, cảm thấy mình đang chia sẻ cuộc đời với một người khác.

3. Thật không may, hai nhu cầu này thường mâu thuẫn với nhau. Để có được sự thân mật và tình yêu, đôi khi bạn phải hy sinh sự thỏa mãn cá nhân. Và để đạt được sự thỏa mãn cá nhân, bạn thường phải hy sinh một chút tình yêu và sự thân mật. Việc này có thể đơn giản như việc phải xem một bộ phim bạn không thực sự thích, hoặc tham dự một buổi tiệc công ty chán ngắt mà bạn chẳng hề quan tâm. Nhưng nó cũng có thể sâu sắc và phức tạp, như việc phải cởi mở về những nỗi sợ và sự bất an của mình với đối phương, hoặc cam kết chỉ chung thủy với một người duy nhất trong một khoảng thời gian không xác định.

4. Nếu một người coi trọng sự tự thỏa mãn hơn sự thân mật mà họ có được từ mối quan hệ, họ sẽ ngừng hy sinh vì mối quan hệ đó và khả năng cao là sẽ ngoại tình. Ngược lại, nếu một người coi trọng sự thân mật hơn, họ sẽ sẵn lòng gác lại một số ham muốn cá nhân để giữ lòng chung thủy.

5. Hãy tưởng tượng nó như một cái cân. Một bên là sự tự thỏa mãn, bên kia là sự thân mật. Nếu tại bất kỳ thời điểm nào, bên “tự thỏa mãn” nặng hơn bên “thân mật”, bạn sẽ có một kẻ phản bội.

Hai Lý Do Lớn Khiến Người Ta Ngoại Tình#

Có hai kịch bản dẫn đến việc này. Thứ nhất: đó là một kẻ nông cạn, ích kỷ và luôn khao khát được thỏa mãn tức thì. Thứ hai: mối quan hệ hiện tại đang thiếu hụt trầm trọng sự thân mật và khao khát. Hãy cùng mổ xẻ từng lý do một.

Lý do #1: Nhu cầu thỏa mãn cá nhân quá lớn#

Trong mắt tôi, định nghĩa về sự trưởng thành là khả năng trì hoãn sự thỏa mãn cá nhân để hướng tới những mục tiêu dài hạn quan trọng hơn.

Bạn không “tự sướng” ngay tại nơi làm việc vì điều đó sẽ khiến bạn bị đuổi việc. Bạn không ăn bánh socola vào mỗi bữa sáng vì điều đó sẽ khiến bạn lên cơn đau tim ở tuổi 32. Bạn không chích thẳng heroin vào nhãn cầu trước khi đi đón con ở trường vì… thôi nào, tôi có thực sự phải giải thích điều đó không?

Chắc chắn những việc đó mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng bạn có những mối quan tâm lớn hơn, quan trọng hơn và bạn có khả năng trì hoãn ham muốn nhất thời để đáp ứng những ưu tiên đó. Đó gọi là “trưởng thành”. Đó gọi là “làm người lớn”. Đó gọi là “sống ra hồn”.

Ngoại tình cũng nằm trong phạm vi này. Đúng, việc mây mưa với một người lạ xinh đẹp có thể rất sướng, nhưng một người trưởng thành đủ khả năng lùi lại một bước và kiềm chế ham muốn đó để bảo vệ một cam kết trọn đời quan trọng hơn.

Những kẻ ngoại tình vì ham muốn cá nhân thường chia làm hai loại: những kẻ bù đắp quá mức một cách khốn khổ và những người có quyền lực.

• Những kẻ bù đắp quá mức: Họ luôn tập trung vào việc thỏa mãn bản thân vì họ cảm thấy bản thân quá tồi tệ, họ cần những cảm giác “phê” liên tục để che đậy sự khốn khổ bên trong. Nếu người yêu cũ tồi tệ của bạn thuộc loại này, ngoại tình không phải là hành vi tự thỏa mãn hủy hoại duy nhất của họ đâu. Họ có thể là kẻ nghiện rượu, dân chơi bạt mạng, nghiện ngập hoặc kẻ hám danh lợi.

• Những người có quyền lực: Đó là những người ở vị trí cao, như Thành Cát Tư Hãn, hay gần đây là Bill Clinton và Arnold Schwarzenegger. Họ là những người không có ai dám nói “Không” với mình, hoặc không phải đối mặt với bất kỳ hậu quả thực tế nào cho hành động của mình.

Nhưng quyền lực không chỉ là địa vị xã hội. Đó có thể là những người được đối phương trao cho toàn quyền trong mối quan hệ, những người mà hành động sai trái của họ không bao giờ bị bạn đời phản kháng hay trừng phạt. Đúng vậy, bạn có thể vô tình “tiếp tay” cho bạn đời ngoại tình. Điều này dẫn chúng ta đến lý do thứ hai.

Lý do #2: Thiếu hụt sự thân mật thực sự#

Không cần phải là nhà khoa học tên lửa mới hiểu rằng: khả năng ngoại tình tỷ lệ thuận với mức độ khốn khổ của mối quan hệ đó.

Vấn đề là nhiều người không nhận ra sự khốn khổ trong chính mối quan hệ của họ. Họ lớn lên trong một gia đình đầy rẫy những mối quan hệ độc hại, nên với họ, sự khốn khổ đó không phải là bất thường, nó là “chuyện hiển nhiên”. Thế rồi họ ngạc nhiên khi thấy vợ mình đang “tằng tịu” với anh thợ giao sữa. Mọi thứ đang tốt đẹp mà, chuyện gì đã xảy ra vậy?

Không, nó không hề tốt đẹp đâu bạn hiền. Để tôi giải thích tại sao.

Nhìn xem, có hai kiểu mẫu quan hệ thường kết thúc bằng việc ai đó ngoại tình. Cả hai đều liên quan đến việc thiết lập ranh giới kém. Và cả hai đều tạo ra ảo tưởng rằng “mọi thứ đều tuyệt vời,” trong khi thực chất nó là một đống phân bò thối rữa được vẽ lên những hình trái tim đỏ chót.

Tình huống đầu tiên là khi một người cảm thấy như thể họ “làm mọi thứ” cho người kia. Họ chăm sóc họ, cho họ mọi thứ họ muốn, và trong một số trường hợp là nuôi nấng họ. Người đó cảm thấy mình như một vị thánh sống và rồi chuyện gì xảy ra? Họ bị phản bội.

Lý do khiến đây thực sự là một tình huống độc hại là vì khi bạn làm mọi thứ cho bạn đời, khi bạn giải quyết tất cả các rắc rối của họ và cho họ thấy rằng dù có chuyện gì xảy ra bạn cũng sẽ luôn làm cho mọi chuyện tốt đẹp hơn, bạn đang cho họ thấy rằng về cơ bản hành động của họ không hề có hậu quả. Họ mất việc vì lại “tự sướng” ở văn phòng và bạn quyết định nuôi họ. Rồi họ dành sáu tháng tiếp theo nằm ườn trên ghế sofa của bạn trong khi bạn mệt mài gửi sơ yếu lý lịch thay cho họ. Điều gì khiến bạn nghĩ họ sẽ thay đổi? Điều gì khiến bạn nghĩ họ sẽ bao giờ dừng lại và tự vấn về hành vi của chính mình?

Nếu bạn có một con chó liên tục tè lên thảm và lần nào bạn cũng chỉ dọn sạch tấm thảm vì “ÔI CHÚA ƠI MÌNH YÊU NÓ QUÁ,” thì tại sao con chó đó phải ngừng tè lên đó chứ?

Đó là những gì xảy ra khi những người này phản bội bạn. Bạn thực sự ngạc nhiên trong khi bạn đã luôn chịu đựng và tiếp tay cho chính cái hành vi dẫn đến việc họ ngoại tình bấy lâu nay. Không, đó không phải là “lỗi” của bạn, nhưng chắc chắn là bạn chẳng giúp ích gì được cho vấn đề này cả.

Tin hay không tùy bạn, một mối quan hệ lành mạnh và yêu thương đòi hỏi con người ta phải nói “không” với nhau trong một số dịp. Nó đòi hỏi mỗi cá nhân phải biết đứng lên bảo vệ chính mình và các nhu cầu của họ. Bởi vì chỉ khi đó, hai con người, với tư cách là những cá nhân biết tự trọng, mới có thể thảo luận về những gì sẽ hiệu quả và những gì không hiệu quả đối với họ trong một mối quan hệ.

Tình huống còn lại mà ngoại tình luôn kết thúc bằng việc xảy ra là khi một bên chiếm hữu và ghen tuông một cách điên cuồng.

Để tôi hỏi bạn điều này, nếu bạn đang hẹn hò với một kẻ thường xuyên xem trộm điện thoại của bạn mà không được phép, đòi biết bạn đang ở đâu vào mọi lúc, nổi điên lôi đình mỗi khi bạn đi chơi với bạn bè mà không có họ và gào thét vào mặt bạn cho đến khi mạch máu nổi đầy trên mặt nếu bạn lỡ một ngày không gọi điện hay nhắn tin, tại sao bạn lại không ngoại tình cơ chứ?

Ý tôi là, người này về cơ bản đang đối xử với bạn như thể bạn đã ngoại tình rồi, mặc dù bạn chẳng làm gì sai cả. Vậy thì tại sao không ngoại tình luôn? Mọi chuyện cũng chẳng thể tệ hơn được nữa.

Và đó chính xác là những gì xảy ra. “Chà, đằng nào chồng mình cũng quát tháo mình mỗi ngày rồi, và giờ mình đang ở cùng bạn bè, đã uống vài ly apple-tini, mình nhận ra mình đã không hạnh phúc với lão cả năm nay rồi, vậy nên ừ, tại sao mình không hôn anh chàng dễ thương đang tán tỉnh mình ngay lúc này nhỉ? Anh ấy thực sự tử tế với mình. Mà đằng nào về nhà mình cũng bị mắng thôi. Vậy thì sao không chứ?”

Và bùm, anh thợ giao sữa lại xuất hiện lần nữa.

Hành vi chiếm hữu/ghen tuông truyền tải một sự tự ti cực độ và thiếu lòng tự trọng. Làm sao bạn đời có thể tôn trọng bạn nếu bạn không thể chịu đựng nổi bất kỳ sự khó chịu nào trong mối quan hệ?

Sự tự tin quyến rũ thực sự không đến từ việc đấu tranh để tự thỏa mãn ham muốn, mà đến từ việc cảm thấy thoải mái với việc trì hoãn sự thỏa mãn. Điều này dẫn chúng ta đến…

Làm sao để bảo vệ bản thân khỏi bị phản bội?#

Có những bước đơn giản để ngăn chặn điều này. Lưu ý: “đơn giản” không có nghĩa là “dễ dàng”.

Bước 1: Đừng hẹn hò với người không biết kiềm chế ham muốn cá nhân#

Đừng yêu người đầu tiên nhìn bạn mà không nhăn mặt. Hẹn hò với một kẻ chỉ biết thỏa mãn bản thân có thể rất tuyệt chừng nào bạn còn làm họ thấy sướng. Nhưng bạn cần nhìn xuyên qua những cảm xúc nhất thời đó để xem họ sống như thế nào. Họ có biết hy sinh cho người xung quanh không? Họ có bốc đồng không? Cuộc sống của họ có đầy rẫy những drama không cần thiết không? Họ có chịu trách nhiệm cho hành động của mình không?

Bước 2: Thiết lập ranh giới lành mạnh#

Nghĩa là biết đứng lên bảo vệ chính mình. Tuyên bố rõ điều gì là chấp nhận được và điều gì không. Nghĩa là bạn nhận ra rằng bạn không chịu trách nhiệm cho hạnh phúc của đối phương và ngược lại. Đôi khi, hành động yêu thương nhất bạn có thể làm là để họ tự đối mặt với rắc rối của chính mình.

Bước 3: Luôn sẵn sàng rời bỏ#

Một mối quan hệ chỉ mạnh mẽ khi mỗi người đều sẵn sàng rời đi. Lưu ý: tôi không nói là “muốn” rời đi, mà là “sẵn sàng”. Mọi mối quan hệ lành mạnh đều cần những cái lắc đầu “Không” đúng lúc. Nếu không, chẳng có gì thay đổi cả vì chẳng có lý do gì để phải thay đổi.

Mối quan hệ không phải là một nghĩa vụ. Đó là một sự lựa chọn được thực hiện mỗi ngày. Đó là lựa chọn nói rằng: “Sự thân mật mà chúng ta chia sẻ có giá trị hơn sự thỏa mãn ích kỷ của cá nhân tôi.”